Women in Science – Who is she? – Rosalind Elsie Franklin

WOMEN IN SCIENCE

Who Is She?

#MForHER #WIS

Rosalind Elsie Franklin (1920-1958)

Ở bài viết trước, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về nữ bác học Marie Curie – người phụ nữ với rất nhiều “đầu tiên” của nền khoa học hiện đại. Ở bài viết này, chúng tôi muốn các bạn gặp một nhà nữ khoa học – người đặt nền móng tìm ra “bí mật sự sống” – Rosalind Franklin.

Rosalind Elsie Franklin sinh năm 1920 ở Notting Hill, London trong một gia đình người Anh gốc Do Thái. Năm 1938, Franklin theo học Đại học ở Newham College, Cambridge và tốt nghiệp chuyên ngành Vật lý. Năm 1942, bà làm việc tại Hiệp hội nghiên cứu than Anh Quốc (The British Coal Utilisation Research Association), một hiệp hội phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về cấu trúc vi mô của nhiều loại than khác nhau.

Rosalind Elsie Franklin
Rosalind Elsie Franklin © Universal History Archive/UIG via Getty Images

Tại đây, thông qua việc nghiên cứu độ xốp của than, so sánh mật độ của nó với heli, bà phát hiện ra mối quan hệ giữa độ khít của các lỗ trong than với tính thấm của các lỗ đó. Bằng việc kết luận rằng các chất bị loại ra căn cứ vào kích cỡ phân tử khi nhiệt độ tăng, Franklin đã giúp phân loại than và dự đoán chính xác hiệu suất của than khi dùng làm nhiên liệu cũng như trong hoạt động sản xuất khí tài thời chiến (vd. mặt nạ phòng độc).Với công trình này, Rosalind đã hoàn tất bằng tiến sĩ Hóa Vật lý năm 1945 tại Đại học Cambridge.

Từ đầu thế kỷ 20, giới nghiên cứu đã biết tới một vật chất kỳ diệu mang tính chất di truyền, kế thừa được từ đời này qua đời khác với cái tên DNA. Mặc dù biết DNA được cấu thành từ các hóa chất cơ bản như carbon, acid phosphoric và 5 loại base giàu nito, các nhà khoa học vẫn trong cuộc đua khám phá cơ chế làm việc và hình dạng của chúng. 

Năm 1950, trong thời gian nghiên cứu tại King’s College London, Rosalind được giao nhiệm vụ dùng kỹ thuật nhiễu xạ tia X để nghiên cứu mô hình protein, lipid và DNA. Với một vài cải tiến và phơi ảnh X-quang trong hơn 100 giờ, , bà đã thành công trong việc chụp được hình ảnh cấu trúc DNA đầu tiên, suy luận ra cấu trúc xoắn ốc có thể có. Và bà cũng phát hiện ra khi DNA tiếp xúc với độ ẩm cao, cấu trúc của nó bị thay đổi.

Rosalind Elsie Franklin

Cũng vào thời điểm đó, hai nhà sinh học Francis Crick và James Watson đang cố gắng xây dựng một mô hình lý thuyết của DNA tại phòng thí nghiệm Cavendish thuộc trường Đại học Cambridge. Năm 1953, một người đồng nghiệp của bà là Maurice Wilkins đã đưa những dữ liệu đó cho hai nhà khoa học này mà không có sự đồng ý của bà. Dựa trên tính toán khoa học về tinh thể học của Franklin, Francis Crick và James Watson đã xây dựng mô hình cấu trúc xoắn kép của phân tử DNA, đăng trên tạp chí Nature danh tiếng.

Đáng tiếc thay, 03/1958, Rosalind Franklin đã qua đời còn khá trẻ ở tuổi 37 sau một thời gian mắc ung thư buồng trứng và sức khỏe suy giảm. Năm 1962, Giải thưởng Nobel về Sinh lý học hoặc Y học với khám phá về cấu trúc của DNA đã được trao cho James Watson, Francis Crick và Maurice Wilkin mà không nhắc tới bà do giải Nobel không được trao cho người đã mất. Về sau, trong cuốn sách “The Double Helix” năm 1968, Watson đã nói rằng ông sẽ không bao giờ giành được giải Nobel hay xuất bản được một công trình nổi tiếng nếu không có Rosalind.

Dù cuộc sống ngắn ngủi nhưng Rosalind Elsie Franklin đã có những cống hiến to lớn cho nền khoa học của nhân loại và dù không được ghi nhận bằng giải thưởng Nobel, nhưng các thế hệ sau vẫn nhớ đến bà là người có công lớn trong việc tìm ra DNA – “bí mật của sự sống”.

Tiếp nối thành tựu liên quan tới DNA, ở bài viết tiếp theo, chúng tôi sẽ giới thiệu tới các bạn một khám phá nữa trong lĩnh vực di truyền nhé.

Nguồn tham khảo:

https://vi.wikipedia.org/wiki/Rosalind_Franklin

https://www.jax.org/news-and-insights/jax-blog/2016/july/women-in-science-rosalind-franklin

https://scientificwomen.net/women/franklin-rosalind-38

Công ty TNHH Merck Việt Nam

Liên hệ tư vấn:

    NHẬN TIN MỚI QUA EMAIL