WOMEN IN SCIENCE

Who Is She?

#MForHER #WIS

Xuyên suốt quá trình phát triển của loài người, không thể không kể tới những đóng góp của người phụ nữ làm khoa học. Tại một số nền văn minh phương Tây sơ khai, lịch sử đã ghi nhận nhiều người phụ nữ tham gia trên nhiều lĩnh vực khác nhau, từ Y học, Vật lý, Thiên văn, Khoa học Sự sống, v.v.

Một chút fun fact nhé! Bạn có biết ai là người phụ nữ đầu tiên được đề cập tới không? Đó là một nữ bác sỹ thời Ai Cập cổ đại, Merit-Ptah (2700 B.C.), được mô tả như là một “bác sỹ trưởng”. Bà được coi là nhà khoa học nữ đầu tiên được biết tới và có tên trong cuốn sách “Lịch sử phụ nữ trong Y khoa” năm 1937. Sang thời châu Âu Trung cổ, viện mẫu người Đức Hildegard von Bingen (1098–1179 A.D), là một nhà triết học và thực vật học, người có nhiều bài viết bao gồm các phương pháp điều trị ở nhiều chủ đề khoa học khác nhau, bao gồm y học, thực vật học, và lịch sử tự nhiên. Về sau, ở mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử, từ thời kỳ bùng nổ khoa học trong những năm 1600-1700, sang thế kỷ 18-19 và tới nay, chúng ta đều thấy những đóng góp to lớn của người phụ nữ cho sự tiến bộ của nhân loại.

Trong phạm vi ngắn gọn của bài này, chúng tôi sẽ nói nhiều hơn tới các bóng hồng và thành tựu nổi bật của họ trong lĩnh vực Khoa học Sự sống từ cuối thế kỷ 19 tới nay nhé!

Marie Curie (1867-1934)

Người đầu tiên không thể không nhắc tới là Marie Curie (tên đầy đủ là Marie Salomea Skłodowska Curie). Bà là người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel, đồng thời cũng là người đầu tiên có tới 2 giải Nobel về Vật lý (1903) và Hóa học (1911).

marie curie 01
marie curie 02

Công bố của bà có sức ảnh hưởng to lớn không chỉ trong Vật lý, Hóa học mà có nhiều ứng dụng trong Y Sinh được phát minh dựa trên những phát hiện của bà.

Marie Sklodowska sinh ra tại Ba Lan và lớn lên trong thời kỳ Nga chiếm đóng. Tại nơi Marie sinh sống và nhiều quốc gia trong khu vực Châu Âu thời đó, không phải nữ giới nào cũng có thể đi học. Vì thế, Marie đã cố gắng làm thêm rất nhiều thời niên thiếu để tích lũy đủ tiền sang Paris – một nơi đầy hứa hẹn về khoa học, về những điều phi thường và nữ giới được chấp thuận học tập và làm việc tại vùng đất này. Tại đây, bà đã gặp gỡ và kết hôn với Pierre Curie, một nhà khoa học thiên tài có cùng chí hướng và đam mê nghiên cứu. Cùng nhau, họ đã đoạt giải Nobel Vật lý đầu tiên cho các nghiên cứu về bức xạ. Đáng tiếc, sự hợp tác thành công nhất giữa vợ và chồng trong lịch sử khoa học đột ngột kết thúc vào ngày 19/4/1906, khi Pierre bị một chiếc xe ngựa đâm chết trên đường về nhà. Vượt qua sự mất mát đó để nuôi con, Marie tiếp tục nghiên cứu và tiếp quản vị trí của Pierre tại Đại học Sorbonne, trở thành người phụ nữ đầu tiên dạy học ở đó. Để rồi chỉ vài năm sau, Marie nhận được giải Nobel thứ hai ở lĩnh vực hóa học, cho việc khám phá ra polonium và radium. Trong bài phát biểu nhận giải ở Stockholm, Marie bày tỏ lòng kính trọng đối với chồng, nhưng nhấn mạnh công việc của mình không phụ thuộc vào ông, khẳng định những đóng góp riêng biệt của từng người, và mô tả những khám phá bà đã đạt được sau khi ông qua đời.

Mặc dù không cố ý, nhưng các nghiên cứu khoa học của Marie Curie đã thay đổi mạnh mẽ diện mạo của ngành y, đặc biệt là trong chẩn đoán – điều trị bệnh ung thư và sinh học phóng xạ. Cốt lõi nằm ở khả năng xuyên thấu và diệt tế bào của bức xạ mạnh. Ngày nay, hàng triệu phụ nữ có thể phát hiện sớm nguy cơ ung thư vú dựa vào thứ kỹ thuật được Marie đã đặt nền tảng từ 100 năm trước. Việc tiêm chất phóng xạ vào cơ thể cũng là phương thức điều trị hiệu quả căn bệnh quái ác này, dựa trên nguyên lý tiêu diệt các tế bào mang bệnh, nhưng hạn chế tối đa thương tổn cho cơ thể.

Marie Curie không đơn thuần là một nhà khoa học vĩ đại, mà bà còn là người đã mở ra cánh cửa cho rất nhiều thế hệ phụ nữ can đảm theo đuổi con đường khoa học của mình.

Sau Marie Curie, theo các bạn, người phụ nữ thứ hai có đóng góp to lớn trong lĩnh vực Khoa học Sự sống là ai? Gợi ý chút nhé, khám phá của bà đã góp phần mở ra chân trời mới cho mảng Sinh học Phân tử đấy. Hẹn gặp lại các bạn ở bài viết tiếp theo trong chuỗi #MForHER #WIS nhé!

Nguồn tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Women_in_science#Medieval_Europe

https://en.wikipedia.org/wiki/Marie_Curie

https://www.phunuonline.com.vn/marie-curie-nu-khoa-hoc-gia-vi-dai-nhat-the-ky-xxa1445926.html

XEM THÊM

PHARMA DAY – Ngày hội ngành Dược lĩnh vực phân tích & QC

nhằm cập nhật, chia sẻ những thông tin mới nhất về giải pháp toàn diện cho phòng phân tích QC Dược hiện đại, Merck Việt Nam đã long trọng tổ chức sự kiện PHARMA Day với chủ đề “Xu hướng và giải pháp toàn diện cho phòng phân tích QC Dược hiện đại” vào ngày 14/09/2022 tại khách sạn Park Royal, TP.Hồ Chí Minh.

Read More »

    TƯ VẤN
    SẢN
    PHẨM TỪ MERCK